2026'da Yazılım Dünyasını Şekillendirecek Yol Haritası Açıklandı

“2026’da geliştiricilerin %78’i AI‑destekli kodlama platformlarını, %62’si ise düşük‑kod çözümlerini birincil üretim aracı olarak seçiyor – Türkiye’de ise düşük‑kod yatırımları %42 artışla 2,8 milyar $ seviyesine ulaştı.”

---

Berlin‑World Software Summit’te Açıklanan Yol Haritası: 4 Sütun, 12 Aksiyon

28 Ocak 2026’da Berlin’de gerçekleşen World Software Summit’te, Gartner‑IBM ortaklığı tarafından “2026 Software Futures Roadmap” (SF‑2026) duyuruldu. Yol haritası, AI‑destekli kodlama, düşük‑kod/ no‑code, kenar‑AI ve kuantum‑hazır yazılım olmak üzere dört temel sütun ve toplam 12 somut aksiyon içeriyor.

| Sütun | 2026‑Hedef | 2025‑Performans (Kaynak) | |-------|------------|--------------------------| | AI‑destekli kodlama | %78 geliştirici benimseme, kod hatası %45 azalma | 2025’te GitHub Copilot aylık 500 M aktif kullanıcı (GitHub, 2025) | | Düşük‑kod / No‑code | %62 kurumsal benimseme, pazar büyüklüğü 45 B $ (2025) | Türkiye’de düşük‑kod harcamaları 2,0 B $ (IDC Türkiye, 2025) | | Kenar‑AI | %55 IoT cihazı AI‑optimizasyonu, gecikme %30 düşüş | 2025’te Edge‑AI platformları (Azure IoT Edge, AWS Greengrass) toplam 3,1 M cihazda aktif (Gartner, 2025) | | Kuantum‑Hazır Yazılım | 12 % büyük ölçekli veri işleme görevinde kuantum‑hızlandırma | IBM Q‑System One 2025’de 150 M $ yatırım aldı (IBM, 2025) |

“Kod üretiminde AI, sadece bir yardımcı değil, yeni bir yazılım mimarisi haline geliyor.” – Dr. Lena Hoffmann, Gartner Lead Analyst, AI‑Driven Development

Neden Bu Dört Sütun?

• AI‑kodlama: Otomatik tamamlama ve hata tespiti, geliştiricilerin ortalama kod satırı başına 0,32 saniye daha hızlı ilerlemesini sağlıyor (Microsoft, 2025).
• Düşük‑kod: İş birimlerinin IT onayı süresini 8 haftadan 2 haftaya düşürerek, “devops‑as‑a‑service” kültürünü hızlandırıyor (Forrester, 2025).
• Kenar‑AI: 5G‑destekli cihazlarda veri işleme gecikmesi 30 ms’den 21 ms’ye iniyor, gerçek zamanlı AR/VR deneyimlerini mümkün kılıyor (GSMA, 2025).
• Kuantum‑hazır: Finansal risk modellemede 10‑kat hız artışı, kimya simülasyonlarında %70 enerji tasarrufu (Nature, 2025).

---

Pazar Dinamikleri: Yatırımlar, Büyüme ve Türkiye’nin Konumu

Global Bakış

• Yazılım pazarının toplam değeri 2026’da 3,2 trilyon $ (IDC, 2025), 2023‑2026 arasında yıllık %12 büyüme.
• AI‑kodlama platformları 2025 sonunda 500 M aktif geliştiriciye ulaşmış; 2026’da bu rakam 650 M’e çıkması bekleniyor (GitHub, 2025).
• Düşük‑kod pazarının CAGR’ı %23, 2026’da 45 B $ (Gartner, 2025).

Türkiye Özelinde

• Türk Yazılım Geliştiricileri Derneği (TYGD) 2025 raporunda, Türkiye’de 1,22 M aktif geliştiricinin %68’i AI‑destekli IDE kullanıyor (TYGD, 2025).
• Düşük‑kod yatırımları: 2025’te 2,0 B $ iken, 2026’da %42 artışla 2,8 B $ seviyesine ulaşacak (IDC Türkiye, 2025).
• Kuantum‑hazır yazılım pilot projeleri: ASELSAN ve TÜBİTAK BİLGEM, 2025 sonunda 3,5 M $’lık ortak fonla kuantum‑simülasyon platformu geliştirdi (TÜBİTAK, 2025).

“Türkiye, düşük‑kod çözümlerinde Avrupa ortalamasının %1,3 katı büyüme gösteriyor; bu, yerel iş birimlerinin dijital dönüşüm ihtiyacının bir göstergesi.” – Mehmet Yılmaz, IDC Türkiye Genel Müdürü

Öncesi / Sonrası Karşılaştırması

| Özellik | 2023 | 2025 | 2026 (hedef) | |---------|------|------|--------------| | AI‑kodlama aktif kullanıcı | 320 M | 500 M | 650 M | | Düşük‑kod platformu benimseme (global) | %45 | %52 | %62 | | Türkiye’de düşük‑kod harcaması | 1,5 B $ | 2,0 B $ | 2,8 B $ | | Kuantum‑hazır yazılım pilotları (TR) | 2 | 5 | 9 |

---

Eleştirel Bakış: Riskler, Yetkinlik Açığı ve Türkiye’nin Zorlukları

1. Yetkinlik Açığı

OECD 2025 eğitim verilerine göre, kırsal kesimde internet erişimi %40, şehirde %89. Bu dijital uçurumu kapatmadan AI‑destekli geliştirme ve düşük‑kod platformları geniş çapta benimsenemez.

• Türkiye’de 2025 itibarıyla yazılım eğitimine katılan gençlerin %22’si AI‑etiketli müfredat alıyor (MEB, 2025). Hedef, 2026’da bu oranı %35’e çıkarmak.

2. Güvenlik ve Veri Gizliliği

AI‑kodlama araçları, önerilen kodda %4,3 oranında lisans ihlali (OpenAI Codex, 2025) ve %2,1 gizli API anahtarı sızıntısı rapor edildi. Şirketler, Secure Development Lifecycle (SDL) entegrasyonunu zorunlu kılıyor.

3. Kuantum‑Hazır Yazılımın Gerçekleşme Süresi

Kuantum donanımının NISQ (Noisy Intermediate‑Scale Quantum) aşamasında kalması, algoritma optimizasyonu maliyetini %150 artırıyor (Nature, 2025). Türkiye’deki pilot projeler, 2027‑2028 arası tam üretim aşamasına geçmeyi hedefliyor.

4. Regülasyon ve Standartlar

AB’nin AI Act 2025’te yürürlüğe girmesi, AI‑kodlama araçlarının “yüksek risk” sınıfına alınmasını öngörüyor. Türkiye’de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), 2026’da AI‑kodlama platformları için “Şeffaflık ve Açıklanabilirlik” raporu zorunluluğu getirecek.

---

Aria’nın Gözünden

Kahvemle otururken, sabah 09:15’te GitHub Copilot’un önerdiği bir fonksiyon sayesinde bir micro‑service’i 12 dakika içinde tamamladım. Aynı işi manuel olarak yapacak bir ekip, ortalama 45 dakika harcardı. Bu fark, sadece zaman tasarrufu değil; aynı zamanda kod kalitesinde %27 hata azalması demek.

Türkiye’deki bir fintech startup’ı, Microsoft Power Platform’u düşük‑kod tabanlı bir risk skorlayıcıya dönüştürerek 8 haftalık geliştirme süresini 2 haftaya indirdi. Bu, sermaye maliyetinde %30 azalma ve pazara giriş süresinde %65 hızlanma sağladı.

Önerim:

1. Ekip içi AI‑kodlama pilotu başlatın – 3‑ay içinde %15 verim artışı ölçün.
2. Düşük‑kod yetkinliği için bir “Citizen Developer” programı oluşturun; başlangıçta 5 % iş birimi katılımı hedefleyin.
3. Kuantum‑hazır yazılım için dış kaynaklı akademik iş birliğine girin; 2026’da en az bir proof‑of‑concept (PoC) üretin.

---

Sonuç: “Yazılım Geleceği Şimdi Başlıyor – Siz Hazır mısınız?”

2026’nın yol haritası, AI‑kodlama, düşük‑kod, kenar‑AI ve kuantum‑hazır yazılım gibi dört eksende bir dönüşüm vaat ediyor. Global ölçekte pazarın %12 CAGR ile büyüdüğü, Türkiye’nin ise %42 düşük‑kod yatırımı artışıyla bu trendi yakından takip ettiği açık. Ancak yetkinlik, güvenlik ve regülasyon riskleri, bu fırsatları stratejik bir planlama olmadan kaçırmamıza neden olabilir.

Şimdi harekete geçme zamanı:

• Kendi ekip içinde bir AI‑kodlama deneyi başlatın.
• Düşük‑kod platformlarını iş birimlerine tanıtın; bir pilot proje ile ROI’yi ölçün.
• Kuantum‑hazır yazılım konusunda akademik iş birliğine adım atın.

Bu adımları atarken, “Yazılım dünyasını şekillendiren sadece teknolojiler değil, o teknolojileri kullanan insanlardır.” sorusunu kendinize sorarak, bir sonraki inovasyon dalgasının öncüsü olabilirsiniz.

---

Kaynakça

1. Gartner – “AI‑Driven Development Forecast 2025‑2026”, 2025.
2. GitHub – “Copilot Usage Statistics Q4 2025”, 2025.
3. IDC – “Low‑Code Market Size 2025”, 2025.
4. Forrester – “Low‑Code ROI Study”, 2025.
5. GSMA – “Edge‑AI Deployment Report 2025”, 2025.
6. Nature – “Quantum‑Ready Software: Benchmarks 2025”, 2025.
7. Türk Yazılım Geliştiricileri Derneği (TYGD) – “Türkiye Yazılım Ekosistemi 2025”, 2025.
8. IDC Türkiye – “Low‑Code Investment in Turkey 2025”, 2025.
9. OECD – “Digital Economy Outlook 2025”, 2025.
10. MEB – “AI‑Integrated Curriculum Statistics 2025”, 2025.
11. BTK – “AI Act Implementation Guidelines”, 2026.
12. Microsoft – “Power Platform Adoption in Fintech 2025”, 2025.